Υποστήριξη πελατών: info@e-agyra.gr +30210 2693800-4
Greek English

Καλάθι Αγορών

0 προϊόν(τα) - 0,00€
Τα καλάθι αγορών σας είναι άδειο!

Γεννηθείσα 1890 ...

ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΕΣ

Πρωτοδιάβασες τα παραμύθια μας...

Μεγάλωσες αγαπώντας την κλασική λογοτεχνία μας...

Σε ταξίδεψε η ελληνική και ξένη πεζογραφία μας...

Και τώρα τα παιδιά σου κρατούν στα χέρια τους την συνέχειά μας!

Σ' ευχαριστούμε για την εμπιστοσύνη σου!

sideblock

FACEBOOK BOX

sideblock

«Άγκυρα» γεννηθείσα το 1890...

To 1990 κλείσαμε μία εκατονταετία εκδοτικής προσφοράς. Μεγάλης ή μικρής, εσείς θα το κρίνετε.

Άρχισε, όμως, μια άλλη. Κι αυτή είναι που τώρα προκαλεί, μας θέλει αντιμέτωπους σ’ όλους τους άσχημους καιρούς, τους στέρφους και τους στεγνούς και... Μα, πώς γίνεται; Εμείς βλέπουμε χαρτιά να πηγαίνουν και να έρχονται γεμάτα γράμματα φτιαγμένα με το χέρι της καρδιάς και ζωγραφιές, πολλές ζωγραφιές που ψιθυρίζουν, που μιλούν, που φωνάζουν: Κρατήστε μας, έχουμε ανάγκη από τη ματιά σας.

Φίλοι του βιβλίου, δημιουργοί και παραγωγοί του βιβλίου, συγγραφείς και ζωγράφοι, εκδότες, επιμελητές και διορθωτές, τυπογράφοι, βιβλιοδέτες, χρωμολιθογράφοι και... όλοι μια παρέα, είμαστε πολύ χαρούμενοι που υπάρχετε, που υπάρχουμε, που υπάρχει το βιβλίο.

Οικογένεια Δημήτρη Παπαδημητρίου

Το χρονικό μιας οικογένειας εκδοτών του Κυριάκου Ντελόπουλου

Ένα μέρος της πνευματικής ζωής του τόπου λανθάνει σε βαθμό και επιμονή που θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ότι λανθάνει σκόπιμα. Άλλοι τομείς έχουν προτεραιότητα και άλλες πνευματικές δραστηριότητες εμφανίζονται να κατέχουν τα πρωτεία στη διαμόρφωση της εσωτερικής πορείας που ακολουθεί ο τόπος, αυτής που λέγεται πνευματική ζωή. Ποιος τομέας λανθάνει; Η συμβολή των εκδοτικών οίκων στις εξελίξεις των πνευματικών πραγμάτων. Είναι αλήθεια ενδιαφέρον να αναζητηθεί ο ρόλος που έπαιξαν οι εκδοτικοί μας οίκοι, οι εκδοτικές επιχειρήσεις δηλαδή, με την παραγωγή τους στους δρόμους του πνεύματος που χαράχτηκαν από τότε που η Ελλάδα ξανάγινε ελεύθερο κράτος. Υπάρχουν πολλές ενδείξεις και πολλά στοιχεία που θα αποδείξουν ότι η πολιτική που χαράζει και αυτή που ακολουθεί τελικά ένας σοβαρός εκδότης, δεν μπορεί παρά να επηρεάζει με τον τρόπο του, με την πνευματική τροφή δηλαδή που παράγει και διοχετεύει στην αγορά, όλους τους τομείς που σχετίζονται με την καλλιέργεια των πολιτών, από την εκπαίδευση μέχρι τη λαϊκή ψυχαγωγία.

Και ήδη φθάσαμε στην εποχή που ελληνικοί εκδοτικοί οίκοι γιορτάζουν επετείους που θα τις ζήλευαν και κράτη τα οποία δεν πέρασαν από τις ιστορικές αναταραχές του δικού μας, αλλά είχαν τις ευκαιρίες να οδεύουν δημιουργικά τον καιρό που η Ελλάδα βρισκόταν σε κατάσταση δουλείας και άλλοτε, όταν περνούσε κάθε είδους διαταραχές της ομαλής της ζωής που την εμπόδιζαν να ασχοληθεί με το πνευματικό της παρόν –το κατά καιρούς «παρών»– και να το οργανώσει ώστε να είναι παρόν στο συνεχές μέλλον.

Ο λόγος για την ιστορία των εκδοτικών μας οίκων σε σχέση με τη δημιουργική τους παρουσία στο χώρο του πνεύματος. Να το κεφάλαιο της ιστορίας μας του οποίου η μελέτη έχει παραμεληθεί και λείπει από την καταγραφή των επιτευγμάτων των Ελλήνων επιχειρηματιών οι οποίοι ασχολήθηκαν και ασχολούνται με την παραγωγή ενός προϊόντος το οποίο διακινείται και κυκλοφορεί, μεταφέρει ιδέες, γνώσεις, πληροφορίες και ψυχαγωγία προς κάθε κατεύθυνση, για περισσότερο από εκατόν πενήντα χρόνια και εξακολουθούν να το παράγουν όλο και περισσότεροι επαγγελματίες με όλο και πιο πολλούς τρόπους, νέες ιδέες και μέσα για την καλύτερη προώθησή του. Πρόκειται για διακίνηση του πνεύματος και όχι για διακίνηση συνήθων εμπορευμάτων. Η μελέτη πρέπει να γίνει προς την κατεύθυνση του είδους των εντύπων τα οποία διοχετεύθηκαν στην αγορά και τότε θα αποτιμηθεί η συνεισφορά των εκδοτών μας στον τομέα ο οποίος αναμφισβήτητα είναι καθοριστικός για την επιβίωσή μας ως έθνους. Ο τομέας αυτός είναι ο πνευματικός και οι εκδότες μας έχουν κάνει πολλά. Σ’ ένα διαφημιστικό του τέλους του περασμένου αιώνα κυκλωμένο από διακοσμήσεις κάθε είδους, διαβάζουμε:

ΒΙΒΛΙΑ

Εκκλησιαστικά, Επιστημονικά, Ιστορικά, Διδαχτικά, Μυθιστορήματα, Βιβλία του Λαού, Άπαντα τα Λεξικά, Δράματα και Κωμωδίαι.

Είναι η «πραμάτεια» του «παραγωγού». Πραμάτεια στη μορφή του Βιβλίου. Περιεχόμενο, όσα γράφονται παραπάνω. Ο παραγωγός, ένας εκδότης. Και δεν είναι μόνο βιβλία η παραγωγή του. Παράπλευρα διαβάζουμε και για άλλη:

ΕΙΚΟΝΕΣ πολύχρωμοι και φωτογραφικαί, Βασιλικαί, Προσωπογραφίαι, Ιστορικαί, Εθνικαί, Καλλιτεχνικαί και Αρχαιοτήτων.

Είναι ένα διαφημιστικό έντυπο ενός εκδοτικού οίκου ο οποίος διανύει την πρώτη περίοδο της σταδιοδρομίας του, μιας σταδιοδρομίας η οποία πρόκειται να συνεχιστεί χωρίς διακοπή πολλές δεκαετίες και θα φτάσει αισίως τις δέκα, θα συμπληρώσει δηλαδή εκατό χρόνια, αυτά που γιορτάζει φέτος η γνωστή μας «ΑΓΚΥΡΑ».

Θα ξαναγυρίσουμε στο διαφημιστικό αυτό, το οποίο έχει ιδιαίτερη σημασία για το είδος των εντύπων που αναφέρει, είδος το οποίο σηματοδοτεί την εξειδίκευσή του, όχι ως βιβλιοπωλείου αλλά ως εκδοτικού οίκου, και θα προσπαθήσουμε να συνθέσουμε την ιστορία αυτής της εκδοτικής δραστηριότητας, η οποία ξεκίνησε ως «ΚΕΝΤΡΙΚΟΝ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ».


Οπισθόφυλλο λευκώματος που κυκλοφόρησε πριν το 1900. Τίτλος: Ενθύμημα των Αθηνών. Εικόνες: Σ. Χρηστίδης

 

Ο γενάρχης του εκδοτικού οίκου Δημήτριος «Δράκος» Παπαδημητρίου, έχει μια χαρακτηριστική προσωπική ιστορία. Γεννήθηκε, αντρώθηκε και δημιούργησε σε μια εποχή σχηματισμών της νεοελληνικής κοινωνίας με εφόδια καθαρώς προσωπικά και ικανότητες τις οποίες επέδειξε πάνω στην προσπάθειά του να επιβιώσει και να επιβληθεί.

 

Γεννήθηκε το 1859 στο χωριό Βλαχόραφτη Γορτυνίας, τα «Μάραθα» κατά τον Παυσανία. Οι άμεσοι πρόγονοι των Ελλήνων εκείνη την εποχή είναι φυσικό να έχουν το ένδοξο παρελθόν των αγωνιστών του Εικοσιένα. Έτσι και του Δράκου. Ο Γεώργιος Μακρής, μέλος της Φιλικής Εταιρείας, εύπορος έμπορος που τον περιέβαλλε η εκτίμηση των συντοπιτών του και που τον καιρό του μεγάλου αγώνα θα αποβεί προσωπικότητα, υπήρξε παππούς του. Πατέρας του ο Δημήτριος Μακρής, ιερέας. Κατά τις συνήθειες της εποχής το επάγγελμα του πατέρα και το βαπτιστικό του θα δώσουν το επώνυμο Παπαδημητρίου.

Το Δράκος ηχεί παράδοξα. Κι αυτό συνήθειο της εποχής: να στολίζουν τα ζωηρά και ατίθασα παιδιά με ονόματα θρυλικών όντων με ανάλογες... ιδιότητες. Και το Δημήτριος και το Παπαδημητρίου φέρονται σήμερα από τον απόγονό του, συνεχιστή της παράδοσης!

«Ανυπόδητος και πεζοπορώντας» ο πρώτος εκείνος Δράκος, γύρω στα 1870, παιδί δηλαδή, θα αναζητήσει την τύχη του στην Αθήνα. Ανάμεσα στα πολλά επαγγέλματα που εξάσκησε είναι και αυτό του εφημεριδοπώλη, πρώτη επαγγελματική επαφή του με το τυπωμένο χαρτί. Οι τεχνικές και οι διαδικασίες της άσκησής του εκείνη την εποχή ήταν τέτοιες που επιδέχονταν οργάνωση και βελτίωση. Την απαιτούσαν. Η διανομή του τύπου σε βάσεις προοδευτικές απασχόλησε τον μικρό βιοπαλαιστή. Οι ανησυχίες του και πιθανότατα η πρόβλεψή του πως υπήρχαν προϋποθέσεις βελτίωσης της οικονομικής του κατάστασης, τον έφεραν κοντά σε άλλους νεαρούς και φιλοπρόοδους. Με τον Σπ. Τσαγγάρη, τον Π. Παρασκευόπουλο, τον Χ. Παντούλη, τον Π. Πανουργιά και τον Κ. Δημητρακούλια οργάνωσαν τους ατημέλητους και σπασμωδικούς τρόπους διανομής και πώλησης των εφημερίδων σ’ ένα γραφείο διάθεσης σε βάσεις μηχανισμών επαγγελματικού επιπέδου. Στην οδό Αιόλου 132 θα εγκατασταθεί το «Κεντρικόν Πρακτορείο Εφημερίδων», εκεί κάπου στα 1875, δηλαδή έτος που βρίσκει τον Δράκο στα δεκάξι του.

Θα εργαστεί σκληρά, θα προκόψει και θα σχηματίσει γρήγορα την ιδέα πως αυτή η δραστηριότητά του δεν μπορούσε παρά να είναι προσωρινή. Μαζί με τις φιλοδοξίες του για κάτι καλύτερο, φυσικά δικό του, και προσθέτοντας και την πείρα του σ’ αυτές, το 1890 θα ανεξαρτητοποιηθεί από το «Κεντρικό Πρακτορείο» και θα ιδρύσει το «ΚΕΝΤΡΙΚΟΝ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ».

Βρισκόμαστε ήδη στο 1895 –έτος που αποχωρεί οριστικά από την πρώτη του κοινοπρακτική επιχείρηση– αλλά στο ίδιο κεντρικό μέρος της Αθήνας: και πάλι στην οδό Αιόλου, στον αριθμό 134, «παραπλεύρως του Κεντρικού Πρακτορείου Εφημερίδων». Στον ίδιο δρόμο, ακολουθώντας την οδό της προόδου του, θα μεταφερθεί στον αριθμό 172, «παραπλεύρως της Εθνικής Τραπέζης» αυτή τη φορά, όπως διαβάζουμε στα πρώτα του διαφημιστικά. Εκεί θα παραμείνει μέχρι το 1912 από όπου θα μετακινηθεί λίγο μακρύτερα, ως τον αριθμό 203. Το 1922 θα μετακινηθεί για μια ακόμη φορά σε άλλη οδό πλέον, στη Σοφοκλέους 7. Η τελευταία του μετακίνηση από εκεί θα γίνει προς την κατεύθυνση της εγκατάλειψης της δουλειάς του και της παράδοσής της στους γιους του. Κάπου εκεί στα εβδομήντα του αποφάσισε ότι μπορεί να παραδώσει τη σκυτάλη.

 

 

Διακόσιοι τίτλοι μέχρι το 1910

Η εκδοτική δραστηριότητα του Δράκου Παπαδημητρίου αρχίζει το 1894 με την έκδοση της «Θείας Κωμωδίας» του Δάντη. Ως το 1910 θα έχει εκδώσει περισσότερα από διακόσια βιβλία: θρησκευτικά, περίπου εξήντα, ιστορικά, περίπου τριάντα, μυθιστορήματα, περισσότερα από εκατό, ελληνικά και ξένα, πολλά σχολικά βιβλία και κάτι που θα χαρακτηρίσει τον οίκο του: λαϊκές εικονογραφίες, οι οποίες θα ξεπεράσουν τις εκατό. Ακόμη επιδόθηκε στην έκδοση λαϊκών μυθιστορημάτων και φυλλαδίων, βιβλίων εκμάθησης ξένων γλωσσών, επιστημονικών έργων και οδηγών της Αθήνας και των περιχώρων της. Τα εκδοτικά του ενδιαφέροντα στρέφονται κυρίως προς το πλατύ αναγνωστικό κοινό. Η σειρά των λαϊκών εικονογραφιών ενισχύει την αντίληψη και προσδιορίζει πιο καθαρά τα πλαίσια στα οποία κινήθηκε θεματικά.

Ο πρώτος Παπαδημητρίου, έχοντας ξεκινήσει από ένα χωριό της Γορτυνίας και αναμειχθεί ενεργά και δραστήρια με τη διακίνηση του ημερήσιου τύπου, και εκτιμώντας ότι το πεδίο το πιο προσιτό γι’ αυτόν είναι τα αναγνώσματα, ένα είδος ευρύτερης κατανάλωσης, θα αποφασίσει να ασχοληθεί συστηματικά, με έμφαση και συνέπεια η οποία θα τον καθιερώσει στην αγορά, με εκδόσεις για τον πολύ κόσμο. Ήδη, βρισκόμαστε μπροστά σε μια εκδοτική γραμμή η οποία θα συνεχιστεί ως τις μέρες μας.

Η «ΑΓΚΥΡΑ» δεν θα απομακρυνθεί από τη γραμμή αυτή. Η συνέχεια που παρατηρείται από όλους που θα διαδεχθούν τον Δράκο δίνει το στίγμα της προσωπικότητάς τους. Δίνει ταυτόχρονα και τη φυσιογνωμία της εκδοτικής τους γραμμής μέσα από το περιεχόμενο των προϊόντων της, αλλά και από τα εξωτερικά στοιχεία, τη μορφή και την αισθητική τους. Η εξέλιξη ως σήμερα ουσιαστικά προβάλλεται ως μια βελτιωμένη και στην ίδια γραμμή περιοδικώς ανανεούμενη στάση και πορεία –μια διαπίστωση απολύτως θετική– γόνιμη και υποδειγματική, τουλάχιστον ως προς την παροχή καλής ποιότητας βιβλίων στο πλατύτερο αναγνωστικό κοινό.

Από τον κατάλογο των εκδόσεων του Δράκου Παπαδημητρίου θα ανασύρουμε μερικούς τίτλους ενδεικτικούς των προτιμήσεών του.

«Άγιος Γεώργιος ο νεομάρτυς» και η «Άλωσις των Ιωαννίνων», του Φ. Φωτόπουλου. «Αστραπόβροντα. Μακεδονικαί εμπνεύσεις», του Φωκίωνα Πανά. «Η Γενοβέφα», του Γιόχαν Κρίστον φον Σμιντ. «Η κατάκτησις της Αμερικής», υπό Καρτεσίου και Πιζζάρου. «Το βιβλίον της οικοκυράς», του Καμίλ Ζιραντέν. «Ο δολοφόνος», του Καρόλου Μερουβέλ. «Λαϊκή ιστορία του Ελληνοτουρκικού Πολέμου», του Ηλία Οικονομόπουλου (Μετά 110 εικόνων και χάρτου των νέων συνόρων). «Κυρά Φροσύνη», του Φωκίωνα Φωτόπουλου. «Η διάσημος δίκη της δολοφονίας του πρωθυπουργού Θεοδώρου Π. Δεληγιάννη, η καταδίκη των κατηγορουμένων». «Οι ερωτευμένοι», του δημοφιλούς τότε Πολ ντε Κοκ. «Οι Μοδιστρούλες», του ιδίου. «Ο Μοσχομάγκας», επίσης του ιδίου. «Τα μυστήρια του συζυγικού έρωτος», του Γ. Κυριακίδη. «Η κυρία με τας καμελίας», του Δουμά, το οποίο παρουσιάζεται ως το «γοητευτικώτερον, το τρυφερώτερον μυθιστόρημα από όσα ανεγνώσατε», και ως «αληθινή απόλαυσις διά πάντα εραστήν του ωραίου». Ο Βερν δεν θα μείνει έξω. «Η διαθήκη ιδιοτρόπου», σε μετάφραση Σ. Σαριβαξεβάνη – πατέρα της Ζωρζ Σαρή. «Η μυστηριώδης νήσος», επίσης σε μετάφραση Σαριβαξεβάνη, «Ο Μιχαήλ Στρογκώφ», «Οι πειραταί του Αιγαίου», «Τα τέκνα του πλοιάρχου Γκραν», συγκαταλέγονται ανάμεσα σε πολλές άλλες προσφορές του Δράκου προς τη νεολαία της εποχής.

Λαϊκές εικονογραφίες...

Οι λαϊκές εικονογραφίες είναι μια δραστηριότητα εκδοτική τότε, συλλεκτικού ενδιαφέροντος τώρα. Αφίσες της εποχής που απεικόνιζαν ιστορικά κυρίως θέματα και στόλιζαν εξίσου σπίτια και μαγαζιά, ζωγραφισμένες από λαϊκούς καλλιτέχνες, μετέφεραν μαζί με τη θεματογραφία τους και τις συγκινήσεις του ελληνισμού, τα αισθήματα και τα όνειρά του. Έκρυβαν πατριωτικούς πόθους και με τη λαϊκότητά τους ξύπναγαν και κρατούσαν ψηλά τα φρονήματα. Σήμερα οι λαϊκές αυτές εικόνες αποτελούν ένα από τα πιο θελκτικά για τους συλλέκτες κομμάτια. Ακόμη και η καλλιτεχνική προσφορά τους έχει τοποθετηθεί σε καλό βάθρο.

Ο Δράκος έζησε σε ηρωικές για το Έθνος ώρες, εκτίμησε τις δυνατότητες διεύρυνσης του αγοραστικού κοινού και προώθησε ένα εξαιρετικό πρόγραμμα έκδοσης και κυκλοφόρησης ενός μεγάλου αριθμού εντύπων. Ήταν έγχρωμα και έργα λαϊκών καλλιτεχνών των οποίων τα ονόματα σήμερα έχουν πάρει μια καλή θέση στο πάνθεο της λαϊκής τέχνης, όπως ο Σ. Χρηστίδης, ο Φρίξος Αριστεύς, ο Κάρολος Χάουπτ. Αξίζει να αναφέρουμε μερικούς τίτλους, και για να υποδειχθούν τα θέματα των εικονογραφιών αλλά και για να καταδειχθούν τα χαρακτηριστικά της διατύπωσής τους.

«Η Βασιλική οικογένεια της Ελλάδος με 10 χρώματα αρίστης τέχνης απαραίτητον στόλισμα πάσης αιθούσης και παντός καταστήματος». «Η Α.Μ. ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος ο Ελευθερωτής, έφιππος με 10 χρώματα με το σύμβολον του σταυρού “εν τούτω νίκα”, άνωθεν». «Η παράδοσις των Ιωαννίνων, ο αφοπλισμός της φρουράς του Μπιζανίου και η παράδοσις του ξίφους υπό του Εσσάτ-πασσά εις τον στρατηλάτην Κωνσταντίνον τη 21 Φεβρουαρίου 1913». «Η γιγαντομαχία των ευζώνων εις την μάχην της Μανωλιάσσης τη 19 Φεβρουαρίου 1913». «Η δολοφονία της Α.Μ. του Βασιλέως Γεωργίου του Α΄» εν Θεσσαλονίκη. Εικών εις άκρον τραγική αλλά και παραστατική της στιγμής της δολοφονίας του Μεγάλου και ενδόξου Εθνομάρτυρος. «Ελευθέριος Βενιζέλος, μπούστο με τους 4 συμμάχους των Βαλκανικών Κρατών εις τα άκρα». «Αλέξανδρος Καραμανλάκης ο πρώτος Έλλην αεροπόρος πνιγείς πεσών με το αεροπλάνον εις τον Κορινθιακόν κόλπον τη 29 Αυγούστου 1912».

Τα διαφημιστικά περιγράφουν ως εξής τις εικόνες αυτές:

Άπασαι αι εικόνες μας χρωμολιθογραφημέναι με 10 χρώματα, σχήματος 50X70, έργα των αρίστων παρ’ ημίν Ελλήνων και Γερμανών ζωγράφων, εκτελούνται επί τη βάσει αληθών φωτογραφιών τας οποίας καλλιτέχναι φωτογράφοι απεσταλμένοι υπό του ημετέρου καταστήματος λαμβάνουσιν επιτοπίως.

Το πέρασμα της σκυτάλης στις άλλες γενιές

«Ο γερο-Δημήτρης Παπαδημητρίου, στις 8 Φεβρουαρίου 1940, άφησε τον κόσμο αυτό. Η αττική γη σκέπασε τον ως την τελευταία του ώρα ακμαίον αυτόν γέροντα, μαζί με τα άνθινα στέφανα των παιδιών του». Έτσι κλείνει το νεκρολογικό σημείωμα του παιδικού περιοδικού «Χαρά των παιδιών» που έγραψε ο ίδιος ο Γιώργος Παπαδημητρίου (16.2.1940).

Τα παιδιά του, τα εγγόνια του και τα δισέγγονά του, ακολούθησαν το δρόμο του, ένα δρόμο που όχι μόνο έδειξε αλλά που τον χάραξε με σιγουριά και τον πήρε πρώτος. Η ιστορία έχει αρχίσει. Θα συνεχιστεί ακριβώς πάνω στα ίδια χνάρια, ανανεωμένη και με υψηλότερους στόχους. Η διαδοχή θα περάσει απ’ αυτόν και θα φτάσει ως τη σημερινή τέταρτη γενιά των Παπαδημητρίου. Ας παρακολουθήσουμε τώρα την εξέλιξη και τη μετάβαση από τη μια στην άλλη, ποια πρόσωπα πήραν τη σκυτάλη και σε ποια την παρέδωσαν. Θα υπάρξει μια συνέχεια ευθεία και κατά καιρούς και άλλες πλάγιες.

Η πρώτη θα φέρει στο προσκήνιο του γιους Παπαδημητρίου: Αλέξανδρο, Απόλλωνα και Ευάγγελο οι οποίοι το 1972 εμφανίζονται ως συνεχιστές του άριστα λειτουργήσαντος εκδοτικού οίκου του πατέρα. Όμως, τέσσερα χρόνια αργότερα ο Ευάγγελος και ο Αλέξανδρος θα ιδρύσουν δική τους επιχείρηση με την επωνυμία «Αστήρ», η οποία εξακολουθεί και σήμερα με τους κληρονόμους και συνώνυμούς τους Αλέκο και Βαγγέλη, να λειτουργεί, και να συνεχίζει την παράδοση Παπαδημητρίου στην οδό Λυκούργου 10.

Η επωνυμία της εταιρείας των τριών αδελφών ήταν «Εκδοτικό Κατάστημα» Αλέξανδρου, Ευάγγελου και Απόλλωνος Παπαδημητρίου και βρισκόταν στην οδό Σωκράτους 53, από όπου και θα πραγματοποιήσει έναν αξιόλογο αριθμό εκδόσεων με αυτό τον λογότυπο. Μετά το 1928, ο Απόλλων θα συνεχίσει μόνος του αρχικά με το όνομά του και από το τέλος της δεκαετίας του ’30 με την έκτοτε καθιερωμένη επωνυμία «ΑΓΚΥΡΑ».

Συνέχισε στην ίδια γραμμή και εξέδωσε παραμύθια, λιθογραφίες και πολλές άλλες εκδόσεις. Διατήρησε και τη γραμμή των εκδόσεων και φυσικά το κοινό, το οποίο διεύρυνε προσφέροντάς του το ίδιο υλικό. Είναι πάμπολλες οι εκδόσεις που φέρουν την επωνυμία «Εκδοτικός Οίκος και Βιβλιοπωλείον Απόλλωνος Παπαδημητρίου». Η «ΑΓΚΥΡΑ» ήταν εύκολο να καθιερωθεί και να επιβληθεί διατηρώντας πολλά χαρακτηριστικά βέβαια των προγόνων της, αλλά ξεκινώντας συνάμα μια καινούρια εκδοτική και πλούσια παρουσία.

Μια όμως και τα ιστορικά αναφέρουν και άλλα πρόσωπα, πρέπει να ανοίξει μια παρένθεση, παρένθεση γιατί κι άλλοι Παπαδημητρίου της δεύτερης και τρίτης γενιάς εργάστηκαν στον εκδοτικό τομέα, ανεξάρτητοι μεν αλλά ως Παπαδημητρίου.

Ο Αριστοφάνης είναι ο πρώτος αδελφός Παπαδημητρίου, άξιος κι αυτός εκδότης, ανεξάρτητος, ο οποίος στράφηκε στη λαϊκή λογοτεχνία. Η σειρά του «Λαϊκή Λογοτεχνία» έχει αφήσει μεγάλο αριθμό τίτλων, πολλοί από τους οποίους με εξώφυλλα του Σ. Χρηστίδη. Θα πρέπει να αναφερθεί και το περιοδικό «Εγκυκλοπαιδική Μόρφωσις». Ανάμεσα στους ήρωες των λαϊκών του σειρών, ο Ταρζάν, ο Τσακιντζής, ο Χοντρός και Λιγνός, ο Σαρλό, και των αστυνομικών του ο Σέρλοκ Χολμς, ο Νατ Πίνκερτον, ο Νικ Κάρτερ. Ο Καραγκιόζης, η Χαλιμά, ο Νασρεντίν Χότζας και πλείστοι άλλοι συμπληρώνουν το πάνθεο των λογοτεχνικών ηρώων του. Οι εκδόσεις του έγιναν κάτω από το όνομά του: «Εκδότης Αριστοφάνης Παπαδημητρίου», με την ανάλογη διεύθυνσή του κάθε φορά.

Ο δεύτερος αδελφός Γεώργιος ανοίγει στην οδό Δώρου 26 τη δική του εκδοτική επιχείρηση, με την επωνυμία «Εκδόσεις Γεώργιος Παπαδημητρίου & Σια». Δική του η επιτυχία της σειράς «Βιβλιοθήκη Νέας Λογοτεχνίας», μια προσπάθεια να γνωρίσει το ελληνικό κοινό τα ονομαστά της εποχής ξένα λογοτεχνικά έργα. Ίσως θα πρέπει να πιστωθεί και με μιαν άλλη επιτυχία, τη σειρά «100 Αθάνατα έργα». Αυτά παλαιοπωλικώς κυκλοφορούν ακόμη και σήμερα – και δικαίως. Δεν θα πρέπει να ξεχαστεί και ένα άξιο παιδικό περιοδικό του, η «Χαρά των Παιδιών», το οποίο διηύθυνε η Γεωργία Ταρσούλη και προετοίμασε νέους αναγνώστες.

Εδώ κλείνει η παρένθεση των «άλλων Παπαδημητρίου». Ας σημειωθεί πως μια σειρά εκδόσεων ελληνικών και ξένων έργων της περιόδου 1920-1930 με την επωνυμία «Έκδοσις Αγκύρας», δεν έχει σχέση με την οικογένεια. Εξάλλου, σ’ αυτήν δεν αναφέρεται το όνομα Παπαδημητρίου.

Η «Άγκυρα» και η «πελατεία» της

Ο Δημήτριος «Δράκος» Παπαδημητρίου ξεκίνησε από το Βλαχόραφτη της Γορτυνίας. Όλοι από κάπου ξεκινούν, με όνειρα, σχέδια, προϋποθέσεις. Δεν φτάνουν όμως όλοι κάπου.

Ο αυτοδημιούργητος αυτός άνθρωπος άφησε πίσω του μια παραγωγική και δημιουργική μονάδα, η οποία συνεχίζει τη δραστηριότητά της χωρίς διακοπές και κυρίως διατηρώντας κάποια εκδοτικά χαρακτηριστικά. Σε μια μελλοντική ιστορία των ελληνικών εκδοτικών οίκων, θα είναι από τους λίγους η «ΑΓΚΥΡΑ» η οποία δεν λοξοδρόμησε αλλά, απεναντίας, πορεύτηκε με αξιοθαύμαστη εμμονή στις πρώτες αρχικές κατευθύνσεις του ιδρυτή της, χωρίς να χάσει την επικοινωνία με το αναγνωστικό της κοινό το οποίο έχει διαμορφώσει στη δική της γραμμή.

Η «ΑΓΚΥΡΑ» είναι ένας παραδοσιακός οίκος, ο οποίος όχι μόνο επιβιώνει σαν εκδοτική μονάδα αλλά έχει μια έντονη παρουσία, μια «πελατεία» δική της την οποία εφοδιάζει συνεχώς αλλά και την αυξάνει. Αυτή η επικοινωνία πρέπει να λογαριαστεί. Είναι μια σπάνια περίπτωση. Σε μια πρώτη θεώρηση φαίνεται ότι οφείλεται σε γερές ρίζες, επαφής εκδότη και κοινού.

Σήμερα αυτό είναι το ζητούμενο και θα αποτελούσε στόχο προγραμματισμού και εξόρμησης, έπειτα από μια έρευνα της αγοράς. Κι όμως, ξεκίνησε χωρίς να προηγηθεί –κάτι τέτοιο θα ήταν αδιανόητο τον περασμένο αιώνα– και διεκπεραιώνεται άψογα.

Μήπως θα πρέπει να εντοπίσουμε τη σταθερή και αδιατάρακτη όχι πια επικοινωνία εκδότη-κοινού, αλλά συνεργασία εκδότη-κοινού, στο γεγονός ότι ένα μέρος των εκδόσεων απευθύνεται στα παιδιά; Πολλές εκδόσεις είναι πράγματι γι’ αυτά. Έντυπα συνεχούς περιοδικής έκδοσης που κρατούν το ενδιαφέρον του κοινού –και χάρη στο αδιάλειπτο κέντρισμα και χάρη στο περιεχόμενο– επί δεκαετίες, είναι αν όχι ασυνήθιστο, πάντως σπάνιο. Η «ΑΓΚΥΡΑ» πρόσφερε στα παιδιά λογοτεχνήματα τα οποία τα ψυχαγώγησαν, κυρίως, θα τολμούσα να πω, τους άνοιξαν την όρεξη για διάβασμα. Οι παιδοψυχολόγοι σήμερα έχουν καταλήξει πως έτσι αρχίζει η φιλαναγνωσία: όχι με «εκλεκτά» δήθεν κείμενα, αλλά με τον εθισμό στο διάβασμα ποικίλων κειμένων. Απ’ αυτή την άποψη η «ΑΓΚΥΡΑ» δημιούργησε ένα κοινό από μικρή ηλικία. Ο κύκλος των θεμάτων, όπως τον όρισε ο πρωτεργάτης συνεχίστηκε, διευρύνθηκε, στέριωσε και ευδοκίμησε. Πώς να μην προσμετρήσει κανείς τη συμβολή των εκδοτικών οίκων στα πνευματικά πράγματα της χώρας μας κοντά σε άλλους παράγοντες που παίρνουν συνήθως τις πρώτες θέσεις; Η «ΑΓΚΥΡΑ» έχει ανάμεσά τους μια καλή θέση κερδισμένη και όχι εξ απονομής.

Μετά το θάνατο του Απόλλωνα, το 1968, ανέλαβε εξ ολοκλήρου τα ηνία της «ΑΓΚΥΡΑΣ» ο γιος του, Δημήτριος Παπαδημητρίου.

ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΓΚΥΡΑ»

Μια νέα εποχή ξεκινά για τον εκδοτικό οίκο με εκδόσεις που καλύπτουν όλες τις ηλικίες, ρίχνοντας περισσότερο όμως βάρος στο ποιοτικό από κάθε πλευρά παιδικό βιβλίο.

Όμως, μια παράλληλη δραστηριότητα που αξίζει κανείς ν’ αναφέρει και που για την εποχή κατέστησε πρωτοπόρο τον εκδότη στο είδος ήταν τα «Βιβλία Τσέπης», μεγάλα κλασικά και σύγχρονα έργα. Η σειρά ξεκίνησε να εκδίδεται το 1968 από προσωπικό μεράκι του εκδότη. Έχοντας, λοιπόν, συνειδητοποιήσει ότι το ελληνικό αναγνωστικό κοινό ήταν περιορισμένο, είχε σαν κύριο στόχο να φτάσουν τα βιβλία αυτά και στο πλατύτερο αναγνωστικό κοινό. Κύρια χαρακτηριστικά της σειράς που θ’ αποτελέσουν και κίνητρα για την αγορά των βιβλίων της: η χαμηλή τιμή και το εύχρηστο σχήμα τους. Γι’ αυτό ονομάστηκε και η σειρά «ΒΙΒΛΙΑ ΤΣΕΠΗΣ». Ο στόχος της επιλογής των τίτλων ήταν να καλύψουν τις ποικίλες προτιμήσεις του αναγνωστικού κοινού, μια που θεματολογικά κάλυπταν εκτός από την αστυνομική φιλολογία, γνωστά έργα της κλασικής και σύγχρονης λογοτεχνίας, ιστορικά, ανθολογίες διηγημάτων και ποίησης. Μελέτες, επιστημονικά, εγκυκλοπαιδικά και σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης. Το σύνολο των βιβλίων τσέπης που κυκλοφόρησαν ήταν γύρω στους 350 τίτλους.

Ας επανέλθουμε όμως στο χώρο του παιδικού και νεανικού βιβλίου, όπου δόθηκε και δίνεται ιδιαίτερο βάρος. Εξέδωσε και εκδίδει δεκάδες τίτλους κάθε χρόνο που καλύπτουν ηλικίες από τη νηπιακή μέχρι και την εφηβική. Τα τελευταία 30 χρόνια έχει εκδώσει πάνω από 1.500 τίτλους. Κύριο μέλημα του εκδότη Δημήτρη Παπαδημητρίου ήταν  η καλαίσθητη και εντυπωσιακή εμφάνιση των βιβλίων με στόχο την αισθητική ευαισθητοποίηση του παιδιού, καλύπτοντάς το παράλληλα ψυχαγωγικά και παιδαγωγικά.

Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου, ήταν αυτός που  διηύθυνε και κατεύθυνε τον Οίκο από το 1968. Πλάι του όμως στάθηκε η σύζυγός του Χαρά, η οποία το 1980 δημιούργησε και μία δεύτερη εκδοτική εταιρεία, τη HARMI PRESS. Εδώ αξίζει ν’ αναφερθεί ότι η HARMI PRESS, εκτός από μιαν άλλη γκάμα επιτυχημένων βιβλίων που εξέδωσε, είχε την πρωτοποριακή για τότε ιδέα να συνδυάσει εικόνα, κείμενο και ήχο, προσφέροντας στις μικρές ηλικίες μια σειρά από βιβλιοκασέτες με πραγματικά υψηλό επίπεδο παραγωγής και εμφάνισης, πλαισιωμένη από καταξιωμένους συντελεστές.

Στη συνέχεια, με τον ερχομό και την ενηλίκιωση των τριών κοριτσιών –των θυγατέρων του Δημήτρη και της Χαρούλας, που φέρουν τα ονόματα Αναστασία, Δήμητρα και Άννα– θα μπορέσει από κοινού να συνεχίσει, να ανανεώσει το περιεχόμενο και την αναζήτηση του εκατοντάχρονου αυτού ταξιδιού. Φθάσαμε αισίως στην τέταρτη γενιά.

Από τα μέσα του 1997 η «ΑΓΚΥΡΑ» ξεκινά την έκδοση μιας νέας σειράς με γενικό τίτλο «ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΕΖΟΓΡΑΦΟΙ».

Η σειρά απευθύνεται στους ενήλικες κι όπως σημειώνουν οι εκδότες στο προλογικό σημείωμά τους της σειράς...

«Τα κληροδοτήματα αγάπης και ιστορίας γίνονται ένα με την ψυχή σου. Τη γλυκαίνουν αλλά και τη βαραίνουν. Και το βάρος αυτό ελαφραίνει μόνο αν υπάρχει συνέχεια...

Την αρχή αυτής της συνέχειας, λίγο πριν το κατώφλι του 2000, παραδώσαμε στο αναγνωστικό κοινό με τη σειρά ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΕΖΟΓΡΑΦΟΙ και δηλώνουμε ευτυχείς που η μεγάλη παρέα των νεαρών φίλων μας μεγάλωσε αγκαλιάζοντας και τους αιώνια έφηβους αναγνώστες».

Το κλείσιμο λοιπόν της πρώτης εκατονταετίας και το ξεκίνημα για τη δεύτερη βρίσκει την «ΑΓΚΥ

Copyright 2014-2016 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΚΥΡΑ